tarihvetarif
-
Güllacın Tarihi

Güllaç denince akıllara neden Ramazan geliyor?“Güllaç” etimolojisi ve kökeni hakkında çok fazla görüş mevcut. En bilinen ve birçoğumuzun duyduğu iddia, kelimenin Türkçe dilbilgisi kurallarında bulunan kaynaşma sonucu oluştuğudur: Gül+lü+aş öğelerinden “güllü aş” anlamında “güllaç” kelimesi türetilmiştir. Ancak bu görüş eksiktir. Güllaç kelimesi, Farsça kökenlidir. Farsçada “gūlanc”, “gülāc”, “gülābic” gibi farklı kullanımları mevcuttur. Nitekim, nişastadan gayet…
-
Lahanaya Şiir Yazan Osmanlı Padişahı

1789’dan 1807’ye kadar tahtta kalmış 28. Osmanlı padişahı; Nizâm-ı Cedît ordularının kurucusu, şair, neyzen, tanburî ve bestekar III. Selim’in, edebiyattaki mahlasıyla İlhâmî’nin lahanaya şiir yazdığını biliyor muydunuz? Osmanlı padişahları arasında sanata, edebiyata ve müziğe en düşkün sultanlardan biri olan III. Selim, edebiyat dünyasında “İlhâmî” mahlasıyla tanınır. Şairliği ve bestekârlığıyla öne çıkan III. Selim, sadece Osmanlı…
-
Osmanlılar’dan Bugüne: İstanbul’da Balık

Balık, dün de bugün de İstanbul mutfağının ayrılmaz bir parçası. Şehir, denizle çevrili konumu sayesinde hem balıkçılığın hem de deniz ürünleri ticaretinin merkezi olma rolünü tarih boyunca hep koruyor. Marmara Denizi’nin zenginlikleri, Boğaz’ın balık sürüleri ve Karadeniz’in bereketi İstanbul’un mutfak kültürüne yeni bir katman kazandırıyor. İstanbul’un kadim mirası olan balığı anlattığım yazının tamamı için Aposto…
-
Osmanlı İmparatorluğu’nda Sosyal Statü Belirleyici Bir Tüketim Maddesi: Şeker

İnsan eylemlerinin en önemlisi olan beslenme, yaşamak için temel fonksiyonların sağlanması haricinde bünyesinde oldukça karmaşık bir takım süreçleri barındırır. Beslenme en yalın manasıyla “vücut için gerekli besin maddelerini alma”1 olarak literatürde yerini alsa da, beslenme ile birlikte anılan tüketim ve tüketim süreci beslenmeyi yalnızca yaşamı devam ettiren fonksiyonel bir eylem olmaktan çıkarıp onu kültürün bir parçası…
-
Çikolatanın Tarihi

Çikolata, cioccolata, chocolate, xocolatl. Aztek dilinde “acı su” manasına gelen lakin bizim her daim en tatlı hayallerimizin baş kahramanı çikolatanın tarihi kakao çekirdeğinde saklı. Yediden yetmişe insanlığın en büyük zaafı çikolata esasında genetik olarak acıdan kaçmaya ne kadar yatkın olduğumuzun en tatlı hâli. Bugün bildiğimiz manada tatlı ve sütlü çikolatalar neredeyse 100 yıl önce ortaya…
-
Dilber Dudağının Tarihi

“Acır isen gel Necâtî derd-mende acı kim,Ne leb-i dilber nasîb oldu ne helvâ-yı rakîb.”1 Osmanlı mutfağı envai çeşit helva tariflerine sahip; tatlı severlerin kan şekerlerini incelik ve nefasetle yükselten bir mutfak. Osmanlı saray mutfağı teşkilatının yani Matbah-ı Âmire’nin en önemli birimlerinden biri olan Helvahane’de yüzyıllar boyunca birbirinden lezzetli tatlılar pişti. Bazıları sarayda keşfedildi, bazıları ise…
-
Domatesin Kısa Tarihi

Türk mutfağı denince aklınıza hangi koku geliyor? Kokuyu kelimelerle tanımlamak her ne kadar zor olsa da benim için tam olarak şöyle: Tencereye önce biraz yağ, ardından yemeklik doğranmış soğanı ekle. Pembeleşinceye kadar kavurduktan sonra bir kaşık salçayı koy ve gerisi çok iyi bildiğimiz gibi; tanımlamaya çalıştığım kokusu çıkana kadar kavur… Salça ve soğanın baz olduğu…
-
Osmanlı’dan İstanbul’a: Votka ve Beef Stroganoff Tadında Bir Mutfak

Borsch çorbası tarhananın sarsılmaz tahtına yaklaşamasa da votkanın sular seller gibi akıp Rus pastanelerinde paskalya çöreklerinin yenildiği Bolşevik Devrimi sonrası, İstanbul’un dönüşen mutfağının hikâyesi. Yazının tamamı için Aposto bağlantısı:https://aposto.com/s/63b53b410555a40006cbb5a1
-
Thomas Jefferson ve Makarna Üzerine Mülahazalar

Thomas Jefferson’ı çoğumuz Amerika Birleşik Devletleri’nin kurucu babalarından biri olarak tanırız. Ama bu konu özelinde Jefferson, Amerikan gastronomisinin kökenlerini değiştiren bir öneme sahip. Amerikalıların en sevdiği ve “güvenilir” yemeği olarak bellediği mac and cheese’i bu topraklara kazandıran kişi Jefferson’ın ta kendisi! Thomas Jefferson, 1785’ten 1789’a kadar Fransa’da diplomatik görev aldı. Tarihler 1787’yi gösterirken, Jefferson Amerikan gastronomisini…
-
Osmanlı’da Zeytinyağı Tüketimi (Revgan-ı Zeyt)

“Rahmân ve Rahîm Allah’ın adıyla Yemin olsun incire ve zeytine…” Tin Sûresi 95/1 Coğrafyanın sunduğu çeşitliliğe göre şekillenen tüketim, konu Anadolu coğrafyası ise bir gıda kartelası gibidir. Anadolu müthiş coğrafyası sayesinde pek çok farklı çeşitliliğe ev sahibi yapar. Bunlardan en kadimi, zeytindir. Bereket timsali zeytinin öyküsü denilince ise akla Akdeniz coğrafyası gelir. Zeytinyağı Ege Denizi’ne…